การเพาะพันธุ์แกสบี้
 วัตถุประสงค์ในการเพาะพันธุ์แกสบี้
วัตถุประสงค์ในการเพาะพันธุ์เพื่อพัฒนาให้แกสบี้ของเรามีลักษณะและสุขภาพที่ดีขึ้น
ไม่ใช้เพื่อการเพิ่มปริมาณ ดังนั้นพ่อแม่พันธุ์ที่ใช้จึงควรให้ความสำคัญและพิถีพิถันในการคัดเลือกเป็นอย่างมาก
เริ่มต้นจากพ่อแม่พันธุ์ที่มีลักษณะถูกต้องตามมาตรฐาน ทั้งโครงสร้าง
สีสัน สุขภาพแข็งแรง ตบอดจนมีอายุอยู่ในช่วงที่เหมาะแก่การผสมพันธุ์
คือตัวเมียมีอายุตั้งแต่ 5 เดือนขึ้นไป และตัวผู้มีอายุมากกว่า 4 เดือน
และควรให้แม่พันธุ์ตั้งท้องในท้องแรกก่อนอายุ 1 ปี ตลอดจนผู้เพาะพันธุ์ต้องมีความรู้ทางด้านพันธุกรรมของแกสบี้ดีพอสมควรว่าแกสบี้สายพันธุ์ไหนสามารถจับคู่กับสายพันธุ์ไหนได้
สายพันธุ์ไหนห้ามจับคู่กัน หรือสีไหนห้ามจับคู่กัน เพื่อให้ลูกหนูที่ได้เกิดมามีคุณภาพทีดีตามความต้องการของเรา
แกสบี้ที่ไม่ได้มาตาฐาน มีสุขภาพไม่ดีมีจุดบกพร่องต่างๆไม่ควรนำมาใช้ในการทำพันธุ์อย่างเด็ดขาด
เพราะจะทำให้ลักษณะที่ไม่ดีถ่ายทอดไปยังลูกหลานอย่างไม่รู้จบ ควรตัดใจไม่นำมาจับคู่ผสมพันธุ์
แม้ว่าจะมีพ่อแม่พันธุ์น้อยก็ตาม โดยขอให้คำนึงว่า ลูกแกสบี้ที่ดีจะมาจากพ่อแม่ที่ดีเท่านั้น
ถ้าเราได้ลูกแกสบี้ที่ดีจากพ่อแม่ที่มีลักษณะที่ไม่ดี ลูกแกสบี้ตัวนั้นจะมีลักษณะที่ไม่ดีแฝงอยู่
อาจจะถ่ายทอดไปยังรุ่นลูกหลานได้อีก
การเลือกแกสบี้สำหรับเพาะพันธุ์มีหลักเกณฑ์ดังนี้
เลือกแกสบี้ที่ดีที่สุดเท่าที่จะหาได้
เลือกสายพันธุ์และสีที่สามารถเข้าคู่กันได้
อายุของพ่อแม่พันธุ์ต้องเหมาะสม
พ่อแม่พันธุ์ต้องมีสุขภาพแข็งแรง
ไม่จับคู่แกสบี้ที่เป็นพี่น้องพ่อแม่เดียวกัน
ข้อควรระวังในการจับคู่แกสบี้
ไม่จับคู่แกสบี้สี
Roan กับสี Roan เพราะลูกที่ได้จะพิการ
ไม่จับคู่แกสบี้ขนยาวกับขนสั้น เพราะลูกที่ได้จะไม่เป็นที่ต้องการ
หลักในการจับคู่ผสมพันธุ์
Inbreed
Inbreed คือ การจับคู่แกสบี้ที่มีสายเลือดใกล้ชิดกันมากๆ เช่น พี่+น้อง
แม่+ลูก พ่อ+ลูก ลูกแกสบี้ที่ได้จะมีโอกาสอ่อนแอเลี้ยงไม่โต หรือเป็นหมันสืบพันธุ์ได้ยาก
และมีแนวโน้มมีขนาดลดลง ไม่เป็นที่นิยมในการจับคู่ผสมพันธุ์
Line
breed
Line breed คือการจับคู่ที่นิยมใช้มากที่สุด แก่นำหนูที่เป็นญาติแต่ไม่ใกล้ชิดกันมากมาจับคู่ผสมพันธุ์แบบนี้จะคงลักษณะที่มีอยู่ได้ดีกว่าการผสมแบบอื่น
Out
Crossing
Out Crossing คือการผสมแกสบี้ที่ไม่มีความสัมพันธ์กันทางสายเลือดเลย
ข้อดีคือจะได้ลูกหนูที่มีสุขภาพแข็งแรงโตไว แต่ข้อเสียคือเราไม่สามารถคงลักษณะที่เราต้องการไว้ได้
เวลาที่เหมาะสมในการจับคู่
แกสบี้สามารถจับคู่ผสมพันธุ์ได้ตลอดทั้งปี
แม่พันธุ์ที่ใช้ควรมีอายุ 5 เดือนขึ้นไป และมีน้ำหนักไม่น้อยกว่า 650
กรัม พ่อพันธุ์ควรมีอายุตั้งแต่ 4เดือนขึ้นไป มีน้ำหนักตัว 750 กรัมขึ้นไป
แม่พันธุ์ที่มีอายุ 1 ปีและยังไม่ได้ตั้งท้องแรกไม่สมควรนำมาเป็นแม่พันธุ์อีกเพราะอาจเกิดปัญหาในการคลอดได้
แต่ถ้ามีการตั้งท้องแรกภายในอายุ 1 ปีแล้วสามารถใช้เป็นแม่พันธุ์ไปได้จนอายุ
4-5 ปี ทั้งนี้ไม่ควรให้ตั้งท้องบ่อยเกินไป ควรที่จะตั้งท้องไม่เกินปีละ
2 ท้อง เพื่อสุขภาพของแม่พันธุ์
การเตรียมตัวก่อนการจับคู่
ก่อนที่จะจับคู่พ่อแม่พันธุ์ควรได้รับการเลี้ยงดูอย่างดีที่สุด
โดยให้หญ้าขน ผักสด อาหารสำเร็จรูป แต่อย่าให้พ่อแม่พันธุ์อ้วนเกินไป
อาหารที่แนะนำในช่วงนี้ได้แก่แครอท และพืชผักที่มีวิตามิน C สูง
การดูแลพ่อแม่พันธุ์หนูขนยาว
สำหรับแกสบี้พันธุ์ขนยาวก่อนการจับคู่ผสมพันธุ์ควรตัดเล็มขนบริเวณก้นและอวัยวะเพศ
เพื่อให้ผสมพันธุ์ง่ายและไม่พันอวัยวะเพศตัวผู้เวลาผสมพันธุ์
กรงที่ใช้จับคู่ผสมพันธุ์
ควรที่จะมีกรงสำหรับจับคู่ผสมพันธุ์และกรงสำหรับคลอด
กรงสำหรับจับคู่ควรมีขนาด 60*60*30 ซม. เป็นอย่างน้อย จะทำให้พ่อแม่พันธุ์ไม่เครียดจนเกินไป
การจับคู่ควรอาบน้ำทำความสะอาดพ่อแม่พันธุ์พร้อมกัน และปล่อยให้อยู่ในกรงที่มีอาหาร
เช่นหญ้าสด อย่างเพียงพอในการจับคู่
การจับคู่ตัวผู้
1 ตัวต่อตัวเมียหลายตัว
การจับคู่แกสบี้พ่อพันธุ์
1 ตัวสามารถจับคู่กับแม่พันธุ์ได้มากกว่า 1 ตัว บางครั้งอาจได้มากถึง
1 ตัวต่อ 5 ตัว แต่ที่ดีที่สุด พ่อพันธุ์ 1 ตัวควรใช้แม่พันธุ์ไม่เกิน
3 ตัว เพื่อสุขภาพของพ่อพันธุ์ และการจับคู่ให้ได้ผลเป็นที่น่าพอใจ
หลังจับคู่แล้วควรสังเกตดูว่าพ่อแม่พันธุ์ที่จับคู่สามารถเข้ากันได้ดีหรือไม่
ถ้า เกิดพ่อแม่พันธุ์เข้ากันไม่ได้เช่นทะเลาะกัน อาจทำให้การจับคู่ไม่ประสบความสำเร็จ
แม่พันธุ์อาจไม่ให้พันธุ์ผสม
หลังจากจับคู่แล้วประมาณ
4-5 สัปดาห์ให้ตรวจสอบดูว่าแม่พันธุ์ตั้งท้องหรือไม่ โดยการคลำที่ท้องแม่พันธุ์ที่ตั้งท้องจะมีหน้าท้องขยายใหญ่ขึ้น
คลำดูภายในท้องจะมีตัวอ่อนคล้ายลูกบอลกลมๆอยู่ในท้อง ช่วงนี้แม่พันธุ์จะกินน้ำมากขึ้นและต้องการพักผ่อนมากขึ้น
เมื่อแน่ใจว่าตั้งท้องแน่นอนแล้วให้แยกแม่พันธุ์มาเลี้ยงเพียงตัวเดียวเพื่อไม่ให้แม่พันธุ์ถูกรบกวน
ควรตรวจดูสุขภาพของแม่พันธุ์อย่างต่อเนื่องโดยดูว่าแม่พันธุ์กินอาหารปกติดีหรือไม่
ถ้าแม่พันธุ์ป่วยไม่กินอาหารควรให้ยาช่วยให้เจริญอาหารและรอจนถึงกำหนดคลอด
ซึ่งโดยเฉลี่ยจะใช้เวลาตั้งท้องนาน 67-72 วัน
การจับคู่แบบหนึ่งต่อหนึ่ง
การจับคู่แบบนี้จะได้ผลดีมากเนื่องจากพ่อแม่พันธุ์จะไม่เครียดจนเกินไป
โอกาสผสมติดมีมาก การผสมพันธุ์วิธีนี้จะทำให้ขนของพ่อแม่พันธุ์อยู่ในสภาพที่ดี
ไม่มีการกินแทะขนกัน เมื่อตรวจสอบว่าแม่พันธุ์ตั้งท้องแล้วก็แยกพ่อพันธุ์ออกไปได้
การตกไข่ของแม่พันธุ์
แม่พันธุ์แกสบี้จะมีรอบในการตกไข่ทุกๆ
15-17 วัน โดยถ้ามีการจับคู่และผสมพันธุ์ภายใน 24-48 ชั่วโมงหลังตกไข่ก็จะเกิดการตั้งท้องขึ้น
ในช่วงนี้มีการตกไข่ถ้านำพ่อแม่พันธุ์จับคู่กันแม่พันธุ์จะยอมให้พ่อพันธุ์ผสมพันธุ์ง่ายกว่าช่วงที่ยังไม่ตกไข่
การตั้งท้อง
แกสบี้สามารถจับคู่ผสมพันธุ์ได้ตลอดทั้งปี
ในเมืองหนาวอาจมีการหยุดผสมพันธุ์ในช่วงฤดูหนาว แต่ในประเทศไทยสามารถจับคู่ผสมพันธุ์ได้ตลอดทั้งปี
ระยะเวลาในการตั้งท้องจะอยู่ประมาณ 67-72 วัน ระหว่างตั้งท้องจึงควรบำรุงแม่พันธุ์ให้ได้รับอาหารดีที่สุด
ในช่วงนี้แม่พันธุ์ต้องการอาหารที่มีวิตามินซีมากขึ้นกว่าปกติแม่พันธุ์จะมีน้ำหนักและท้องขยายขึ้นอย่างรวดเร็ว
ผู้เลี้ยงมือใหม่ที่ยังไม่เคยเพาะพันธุ์แกสบี้อาจรู้สึกว่าท้องของแม่พันธุ์ขยายใหญ่มากแล้วทำไม่ไม่คลอดเสียที
ความจริงแล้วเนื่องจากแกสบี้เป็นสัตว์ที่ไม่สามารถป้องกันตัวเองจากศัตรูได้ธรรมขาติจึงกำหนดให้ลูกแกสบี้โตในท้องแม่เมื่อเกิดมาสามารถตามแม่เพื่อหลบหนีศัตรูได้
ทำให้แกสบี้ตั้งท้องนานกว่าสัตว์เล็กอื่นๆ เช่นกระต่ายหรือหนู ดังนั้นผู้เลี้ยงไม่ต้องตกใจ
ถ้าแม่พันธุ์สุขภาพดีไม่มีการเจ็บป่วยระหว่างตั้งท้องรับรองว่าจะต้องได้ลูกหนูแกสบี้ที่น่ารักมาเชยชมแน่ๆ
และไม่ต้องกังวลว่าจะต้องมานั่งเลี้ยงดูลูกหนูแทนแม่ของมัน เพราะแม่แกสบี้ส่วนใหญ่
99% จะเป็นแม่พันธุ์ที่ดี จะสามารถดูแลลูกได้ทุกตัว ถ้ามีลูกหนูเกิดพร้อมๆกันหลายๆแม่
สามารถนำลูกหนูจากแม่พันธุ์ที่มีลูกมากไปฝากให้แม่ที่มีลูกน้อยเลี้ยงได้เนื่องจากแกสบี้เป็นสัตว์ที่ใจดี
จะรับดูแลลูกหนูจากแม่ตัวอื่นได้
การคลอด
หลังจากที่ครบกำหนดคลอดแล้ว
แม่หนูที่ถึงกำหนดคลอดจะคลอดลูกหนูและดูแลลูกหนูด้วยตัวเอง ถ้าเราอยู่ในช่วงที่กำลังคลอดต้องคอยดูอยู่เงียบๆ
เพื่อให้กำลังใจ ถ้าแม่หนูเกิดอ่อนเพลียไม่ยอมกัดถุงน้ำคร่ำให้ลูกเราก็สามารถช่วยแกะบริเวณจมูกให้ลูกหนูเพื่อให้ลูกหนูเริ่มหายใจ
จากนั้นก็ใช้ผ้าชุบน้ำอุ่นเช็ดตัวลูกหนูและคืนให้แม่หนูไป
การดูเพศลูกหนูแกสบี้
ลูกหนูที่เกิดใหม่อาจสังเกตเพศได้ยากเนื่องจากขนาดยังเล็กอยู่
ลูกหนูตัวเมียจะมีลักษณะเพศคล้ายตัว Y และลูกหนูตัวผู้จะมีลักษณะคล้ายตัว
i
การดูแลลูกหนู
ลูกหนูแกสบี้ที่เกิดใหม่จะมีลักษณะเหมือนพ่อแม่หนูแต่มีขนาดเล็กกว่าและขนยังไม่ยาวเท่าพ่อแม่เท่านั้นลูกหนูจะกินนมแม่และกินอาหารตามอย่างที่แม่ของมันกิน
โดยในวันที่ 2-3 วันแรกกินนมแม่มากหน่อย ควรควรตรวจว่าแม่หนูมีน้ำนมหรือไม่
โดยการบีบที่เต้านมของแม่หนูดู ถ้าแม่หนูไม่มีน้ำนมควรหาแม่เลี้ยงให้หรือให้อาหารของเด็กอ่อน
เช่น ซีรีแลค ผสมวิตามินซี ป้อนให้ลูกหนู ในช่วง 1-2 สัปดาห์แรกลูกหนูจะเติบโตอย่างรวดเร็ว
และจะสามารถหย่านมได้เมื่ออายุ 3 สัปดาห์
การดูแลลูกหนูกำพร้า
ถ้าแม่พันธุ์ตายหรือป่วยในช่วงที่ลูกหนูยังเล็กอยู่เราควรดูแลลูกหนูโดยการป้อนอาหารให้แกลูกหนูทุกๆ
2-3 ชั่วโมงโดยใช้นมวัวหรือ ซีรีแลคป้อน หลังจาก 1 สัปดาห์ไปแล้วลูกหนูจะแข็งแรงขึ้นและสามารถกินอาหารได้เองตามปกติ
บ้านใหม่ของลูกหนู
เมื่อลูกหนูอายุ
3 สัปดาห์ก็ถึงเวลาที่จะต้องแยกลูกหนูออกจากแม่เพื่อให้แม่พันธุ์ได้พักผ่อน
เราควรแยกลูกหนูมาให้อยู่รวมกันหลายๆตัวเพื่อให้ลูกหนูจะได้ไม่เหงา
ในช่วงแรกๆอาจจะร้องบ้างแต่เมื่อเวลาผ่านไปมีอาหารและเพื่อนเล่นลูกหนูก็จะลืมแม่ไปเอง
เมื่อลูกหนูอายุได้ 1 เดือนเราควรแยกระหว่างเพศผู้และเพศเมีย เพื่อไม่ให้เกิดการผสมพันธุ์ในช่วงที่อายุยังไม่ถึงวัยผสมพันธุ์
การคัดเลือกลูกหนู
เมื่อลูกหนูหย่านมแล้วเราควรแยกลูกหนูที่มีลักษณะดีไว้เป็นพ่อแม่พันธุ์หรือไว้ประกวด
โดยมาตรฐานสายพันธุ์ที่เป็นที่ยอมรับคือมาตรฐานในอเมริกา ชื่อ ARBA
Standard of Perfection การจดบันทึกประวัติสายพันธุ์ เพื่อให้การเพาะพันธุ์ประสบความสำเร็จ
จะได้ผลเป็นที่น่าชื่นชม และทำให้แกสบี้ของเรามีมาตรฐานเป็นที่ยอมรับ
จึงควรมีการจดบันทึกประวัติของลูกหนู เพื่อให้รุ้ว่าพ่อแม่เป็นใคร
สายพันธุ์อะไร เพื่อใช้เป็นข้อมูลในการเพาะพันธุ์ต่อไป
|
